De aankondiging klonk vorig jaar nog dreigend: een fors hogere belasting op vermogen boven de vrijstelling. Die verhoging is uiteindelijk geschrapt uit het Belastingplan. Toch merken spaarders en beleggers in 2026 wel degelijk iets in hun portemonnee, alleen niet via het tarief zelf.
De verhoging die er bijna kwam
Het kabinet wilde de belasting op "overige bezittingen" flink optrekken, goed voor meer dan 2,6 miljard euro extra opbrengst in 2026 en 2027 samen. Die plannen zijn afgeblazen. Het tarief in box 3 blijft dit jaar 36 procent, precies zoals in 2024 en 2025. Wie somber gestemd was over een fikse lastenverzwaring, kan die zorg loslaten.
Wat wel is gebleven: het forfaitaire percentage voor "overige bezittingen", zoals beleggingen, een tweede woning en crypto, stijgt naar 6 procent. Dat raakt vooral beleggers, niet de gewone spaarder. De Belastingdienst krijgt bovendien steeds beter zicht op crypto-bezit, dus wegkijken werkt niet meer.
Wat er wel verandert in 2026
De heffingsvrije vermogen gaat omhoog naar 59.357 euro per persoon, ruim 1.600 euro meer dan vorig jaar. Heb je een fiscaal partner? Dan geldt samen bijna 118.714 euro. Onder dat bedrag betaal je helemaal niets over je spaargeld of beleggingen.
Voor gewoon spaargeld rekent de Belastingdienst met een fictief rendement van rond de 1,28 procent. Dat is nog altijd lager dan de inflatie, dus je spaargeld verliest in koopkracht ook als er geen belasting bij komt. De rente bij grootbanken als ING en Rabobank blijft immers al jaren mager, en dat verandert dit jaar niet wezenlijk.
Zo werkt de vrijstelling in jouw voordeel
Heb je een partner, dan is het verstandig om samen te bekijken hoe jullie vermogen is verdeeld. De vrijstelling van bijna 119.000 euro geldt namelijk per fiscaal partnerschap, niet automatisch fifty-fifty per persoon. In de aangifte kun je zelf kiezen hoe je het vermogen verdeelt, zolang het totaal maar klopt. Wie precies onder de grens schuift, betaalt over dat deel niets.
Zit je vermogen net boven de vrijstelling, dan loont het de moeite om te rekenen of een deel overhevelen naar bijvoorbeeld een pensioenrekening of het aflossen van een hypotheek voordeliger uitpakt dan het gewoon te laten staan. Dat is geen belastingontwijking, maar simpelweg gebruikmaken van de regels zoals ze bedoeld zijn.
Slim schuiven vlak voor 1 januari
De peildatum voor box 3 is en blijft 1 januari. Wat je die dag op je rekening hebt staan, telt. Grote uitgaven die je toch van plan was, zoals een verbouwing, een auto of een aflossing op de hypotheek, kun je dus beter vóór het einde van het jaar doen dan in januari. Zo daalt je vermogen op de peildatum en betaal je minder belasting.
Let wel op: geld tijdelijk wegzetten en begin januari weer terugstorten wordt door de Belastingdienst gezien als fraude en kan een boete opleveren. Het gaat hier om uitgaven die je toch al van plan was, niet om een trucje.
Dit is wat je nu al kunt regelen
Check eerst hoeveel vermogen jij en je eventuele partner samen hebben op 1 januari, en vergelijk dat met de vrijstelling van 59.357 euro per persoon. Zit je daaronder, dan hoef je je nergens druk om te maken. Zit je erboven, dan is het de moeite waard om te kijken of geplande uitgaven nog dit jaar kunnen, en of de verdeling tussen jou en je partner optimaal is ingevuld in de aangifte.
Denk ook aan andere fiscale zaken die je toch al moet regelen. Verdien je bij naast je vaste baan, dan telt dat gewoon mee voor de inkomstenbelasting, los van box 3. Wie dat overzicht op orde heeft, voorkomt in mei 2027 vervelende verrassingen bij het invullen van de aangifte.